Stuk
Wat er stuk is aan het internet kan ik niet in één antwoord uitleggen, want er spelen helaas veel dingen. Voor mij is privacy een belangrijk probleem. Ik vind het zorgelijk hoeveel gegevens bedrijven over ons verzamelen en hoe weinig overzicht je daar als gebruiker over hebt. Als die gegevens worden gebruikt om ons gedrag te sturen en geld aan ons te verdienen, voelt het alsof we vooral een verdienmodel zijn.
Vroeger vertrouwde ik grote platforms juist meer. Ik dacht: ze zijn groot, iedereen gebruikt ze en ze worden vast gecontroleerd. Tijdens de minor begon ik daar anders naar te kijken. Ik weet niet precies wanneer die klik kwam, maar het begon waarschijnlijk al in de eerste week bij het ganzenbordspel bij Waag.
Tijdens een les bespraken we ook welke gegevenssporen we die ochtend al hadden achtergelaten. Zelf dacht ik vooral aan mijn telefoon, maar anderen noemden ook in- en uitchecken, betalen met een bankpas en camera’s op straat. Toen besefte ik hoeveel meer erbij komt kijken. Dat betekent niet dat al die gegevensverwerking verkeerd is, maar ik wil wel weten waarom gegevens nodig zijn en wat ermee gebeurt. Met elke les werd ik daar bewuster van. Mijn ogen gingen wel een beetje open.
Maken
Ik vind dat de verantwoordelijkheid om het internet te verbeteren bij meerdere partijen ligt. De overheid moet duidelijke regels stellen en controleren of bedrijven zich daaraan houden. Bedrijven moeten transparant zijn over wat ze doen en rekening houden met de mensen die hun producten gebruiken.
Als individu kun je ook iets doen, bijvoorbeeld privacyvriendelijkere alternatieven proberen en ondersteunen. Helemaal stoppen met Big Tech lijkt me wel lastig als je school, werk of vrienden die platforms blijven gebruiken. Daarom denk ik dat er ook goede en toegankelijke alternatieven nodig zijn.
Als softwareontwikkelaar wil ik daar zelf aan bijdragen. Ik wil duidelijk zijn tegenover gebruikers over welke gegevens mijn software nodig heeft en waarvoor. Bij ons herontwerp van de slimme waterkoker probeerden we dat al: gebruikers konden zien welke gegevens de app verzamelde en zelf keuzes maken over toegang.
We bouwen iets om ergens aan bij te dragen. Dan wil ik geen dingen achter de rug van gebruikers doen. De Public Stack helpt mij om daarbij verder te kijken dan alleen of mijn software werkt: welke waarden zitten erachter en wie heeft er controle? Ik zou het tof vinden om later mee te werken aan een organisatie die daar bewust mee omgaat.
Delen
Ik wil thuis en met vrienden delen wat ik tijdens de minor heb geleerd. Niet door iedereen te vertellen dat ze alles verkeerd doen, maar door vragen te stellen en voorbeelden te geven. Bijvoorbeeld: weet je welke gegevens een app verzamelt en waarvoor die worden gebruikt?
Ik kan ook vertellen over mijn overstap naar Firefox en DuckDuckGo, waarom ik die alternatieven wilde proberen en hoe ze mij bevallen. Daarbij wil ik eerlijk zijn over de nadelen, zoals dat betalen via Firefox bij sommige websites voor mij niet altijd lukt.
Voor mij begint bewustwording bij zulke kleine gesprekken. Ik hoef niet meteen iedereen te overtuigen, maar ik kan mensen wel laten nadenken over iets wat ze dagelijks gebruiken. Zelf wist ik vóór deze minor ook veel minder over deze onderwerpen.
Daarnaast wil ik met mijn Commons Challenge bijdragen aan vrij beschikbare kennis door de Nederlandse Wikipedia-pagina van maNga uit te breiden. Zo blijft het niet alleen bij vertellen, maar doe ik zelf ook iets. Het lijkt me tof als meer mensen hun kennis en ideeën delen en samen werken aan een internet waarin gebruikers meer te zeggen hebben.